Medytacja zmienia mózg ale nie tak, jak myślisz

Badanie Kanga i współpracowników (2013) podejmuje pytanie, czy wieloletnia praktyka medytacji pozostawia trwały ślad w strukturze mózgu. Autorzy porównali osoby medytujące z grupą kontrolną, wykorzystując obrazowanie MRI oraz analizę DTI, aby jednocześnie ocenić grubość kory mózgowej i integralność istoty białej (Kang i in., 2013).

Uzyskane wyniki wskazują, że mózgi osób regularnie medytujących różnią się od mózgów osób niemających takiego doświadczenia. W przednich obszarach mózgu, związanych z kontrolą poznawczą i regulacją emocji, zaobserwowano zwiększoną grubość kory (Kang i in., 2013). W popularnym ujęciu można powiedzieć, że są to te części mózgu, które pomagają nam „zatrzymać się”, skupić uwagę i nie reagować impulsywnie a więc dokładnie te funkcje, które trenuje się w medytacji.

Jednocześnie badacze odkryli coś mniej intuicyjnego: w tylnych częściach mózgu kora była cieńsza niż w grupie kontrolnej  (Kang i in., 2013). Zamiast prostego „wzrostu” mózgu widzimy więc jego reorganizację pewne obszary ulegają wzmocnieniu, inne redukcji, co może odzwierciedlać bardziej ekonomiczne i wyspecjalizowane przetwarzanie informacji.

Dodatkowo medytujący wykazywali lepszą jakość połączeń nerwowych w pobliżu kory przedczołowej (Kang i in., 2013). W praktyce oznacza to sprawniejszą komunikację między różnymi częściami mózgu, co można porównać do modernizacji sieci dróg – informacje mogą przepływać szybciej i bardziej efektywnie.

Podsumowując, wyniki badania sugerują, że medytacja działa jak długotrwały trening mózgu: nie tylko zmienia sposób jego funkcjonowania, ale także jego budowę (Kang i in., 2013). W konsekwencji medytacja okazuje się czymś więcej niż techniką relaksacyjną stanowi przykład doświadczeniowo indukowanej plastyczności mózgu, pokazując, że nawet w dorosłym życiu nasze regularne praktyki mogą kształtować architekturę układu nerwowego.

Soc Cogn Affect Neurosci. 2013 Jan;8(1):27-33. doi: 10.1093/scan/nss056. Epub 2012 May 7. Do-Hyung Kang 1, Hang Joon Jo, Wi Hoon Jung, Sun Hyung Kim, Ye-Ha Jung, Chi-Hoon Choi, Ul Soon Lee, Seung Chan An, Joon Hwan Jang, Jun Soo Kwon